Đề thi Olympic Sinh học 10 năm 2023 – 2024 liên cụm trường THPT – Hà Nội
ONTHITHPT.com sưu tầm và giới thiệu đến bạn đọc nội dung đề thi và bảng đáp án / hướng dẫn giải Đề thi Olympic Sinh học 10 năm 2023 – 2024 liên cụm trường THPT – Hà Nội.
Câu I (5,0 điểm) 1.1. Sắp xếp các đối tượng dưới đây theo thứ tự tăng dần về cấp độ tổ chức sống: con kiến, bó cơ đùi ếch, đàn bướm, cánh đồng, neuron, hemoglobin, ribosome. 1.2. Dựa vào đâu mà Schleiden và Schwann có thể đưa ra kết luận “Mọi sinh vật sống đều được cấu tạo từ tế bào và các sản phẩm của tế bào”?
1.3. Cấu trúc không gian của DNA được duy trì bởi các liên kết hydrogen (H). Khi nâng nhiệt độ lên, các liên kết H sẽ bị phá hủy làm cho hai mạch đơn DNA tách nhau ra gọi là hiện tượng biến tính, ngược lại, khi hạ nhiệt độ kèm một số điều kiện đặc biệt, hai sợi đơn có thể kết cặp trở lại, gọi là hiện tượng hồi tính (Hình 1). Có hai mẫu DNA cùng bị biến tính hoàn toàn ở nhiệt độ 890C. Khi làm biến tính hai mẫu này ở nhiệt độ 89 0C trong cùng một môi trường, rồi hạ dần nhiệt độ và thêm một số điều kiện để xảy ra hiện tượng hồi tính, các sợi đơn DNA bắt cặp lại với nhau. Tuy nhiên, khi nâng nhiệt lần thứ hai để gây biến tính, người ta nhận thấy nhiệt độ biến tính giảm xuống còn 72 0C. a. Em hãy đưa ra lý do giải thích nhiệt độ biến tính ở lần sau thấp hơn lần đầu. b. Nếu nhiệt độ biến tính ở lần sau bằng với lần đầu, em có nhận xét gì về cấu trúc của hai mẫu DNA trên? Giải thích.
1.4. Cho các mẫu vật chứa các phân tử sinh học và các hóa chất là thuốc thử đặc trưng (Ethanol 90%; Lugol; Fehling; Hỗn hợp NaOH 10% + CuSO4 1%) được sử dụng để nhận biết các phân tử đó. Biết rằng có đủ các điều kiện để phản ứng nhận biết diễn ra. Em hãy kẻ bảng vào giấy thi, điền tên hóa chất vào cột B tương ứng với các mẫu vật ở cột A và cho biết dấu hiệu đặc trưng khi phản ứng diễn ra ở cột C. A – Mẫu vật B – Hóa chất C – Dấu hiệu đặc trưng 1. Lòng trắng trứng gà 2. Dầu lạc 3. Dịch chiết chuối chín 4. Lát cắt quả chuối xanh.
Câu II (4,0 điểm) 2.1. Hình 2 mô tả cấu trúc tế bào động vật điển hình. a. Em hãy cho biết tên các cấu trúc X, Y, Z và T. b. Giả sử có một phân tử amino acid có đánh dấu đồng vị phóng xạ được đưa vào tế bào và phân tử này sẽ tham gia cấu trúc protein xuất bào. Em hãy cho biết sự phối hợp giữa các cấu trúc X, Y, Z và T trong việc sử dụng phân tử amino acid trên. c. Ở người bình thường, tế bào nào chứa nhiều cấu trúc Y nhất trong số các loại tế bào cơ tim, da, tụy? Giải thích. d. Cấu trúc Z và T có lớp màng tương tự nhau, điều này có ý nghĩa gì trong việc phối hợp hoạt động giữa các bào quan trong tế bào? 2.2. Có 3 mẫu tế bào ở người bị đột biến liên quan cấu trúc của tế bào: Tế bào lông ruột không hấp thu được các ion; Tế bào gan không tiếp nhận được insulin của tuyến tụy; Tế bào gan tích tụ nhiều glycoprotein trong tế bào. Hãy cho biết mỗi loại tế bào trên bị đột biến cấu trúc nào? Giải thích.