Lý thuyết và bài tập trắc nghiệm các cấp tổ chức của thế giới sống

ONTHITHPT.com giới thiệu đến bạn đọc tài liệu lý thuyết trọng tâm và các dạng bài tập trắc nghiệm các cấp tổ chức của thế giới sống trong chương trình Sinh học lớp 10.

Mục tiêu:

Kiến thức:

• Phân biệt được sinh vật sống với vật vô sinh.

• Giải thích được các khái niệm: mô, cơ quan, hệ cơ quan, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái. Nêu được các cấp tổ chức của thế giới sống từ thấp đến cao.

• Phân tích được các đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống.

• Trình bày được đặc tính nổi trội của các cấp tổ chức sống. Lấy được ví dụ minh họa.

Kĩ năng:

• Rèn luyện kĩ năng phân tích hình: tế bào, mô, cơ quan, hệ cơ quan.

• Rèn kĩ năng so sánh các cấp tổ chức của thế giới sống.

• Rèn kĩ năng đọc sách, xử lí thông tin qua việc đọc SGK và phân tích các kênh chữ.

I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Các cấp tổ chức của thế giới sống.

Thế giới sống được chia thành các cấp độ tổ chức từ thấp đến cao theo nguyên tắc thứ bậc: tế bào → cơ thể → quần thể – loài → quần xã – hệ sinh thái → sinh quyển. Hình 1.1: Các cấp tổ chức của thế giới sống + Các cấp độ tổ chức cơ bản là: tế bào, cơ thể, quần thể – loài, quần xã, hệ sinh thái – sinh quyển. + Cấp độ tổ chức trung gian: phân tử, đại phân tử, bào quan, mô, cơ quan, hệ cơ quan. Tế bào là cấp tổ chức cơ bản nhất của thế giới sống.

2. Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống.

Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc, trong đó tổ chức dưới làm nền tảng xây dựng nên tổ chức sống cấp trên. Tổ chức sống cấp cao hơn không chỉ có đặc điểm của tổ chức sống cấp thấp mà còn có những đặc tính nổi trội mà tổ chức dưới không có được. Hệ thống mở tự điều chỉnh: mọi cấp tổ chức sống đều có các cơ chế tự điều chỉnh đảm bảo duy trì và điều hòa sự cân bằng động trong hệ thống, giúp tổ chức sống có thể tồn tại và phát triển. Thế giới sống liên tục tiến hóa: sự sống được tiếp diễn liên tục nhờ sự truyền thông tin trên ADN từ tế bào này sang tế bào khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác. Do đó, các sinh vật đều có những điểm chung. Tuy nhiên, sinh vật luôn có những cơ chế phát sinh các biến dị và chọn lọc tự nhiên không ngừng tác động để giữ lại các dạng sống thích nghi. → Dù có chung nguồn gốc nhưng các sinh vật luôn tiến hóa theo nhiều hướng khác nhau tạo nên một thế giới sống vô cùng đa dạng và phong phú.

II. CÁC DẠNG BÀI TẬP