Bài viết

Lý thuyết và bài tập trắc nghiệm các nhân tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến quang hợp, quang hợp và năng suất cây trồng

January 12, 2022

ONTHITHPT.com giới thiệu đến bạn đọc tài liệu lý thuyết trọng tâm và các dạng bài tập trắc nghiệm các nhân tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến quang hợp, quang hợp và năng suất cây trồng trong chương trình Sinh học lớp 11.

Mục tiêu:

Kiến thức:

Kể tên được các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp.
Phân tích được ảnh hưởng của ánh sáng, nồng độ CO2, nước, nhiệt độ, các nguyên tố khoáng đến quá trình quang hợp.
Vận dụng những hiểu biết về nhân tố ánh sáng để trồng cây trong điều kiện ánh sáng nhân tạo.
Giải thích được quá trình quang hợp quyết định tới năng suất của cây trông. Đề xuất được các biện pháp tăng năng suất cây trồng.
Phân biệt năng suất sinh học và năng suất kinh tế.

Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng phân tích tranh hình thông qua quan sát, phân tích hình: sơ đồ ảnh hưởng của nhiệt độ, ánh sáng, nồng độ CO2 … tới quang hợp.
Rèn kĩ năng thiết kế mô hình trồng cây trong nhà kính.
Rèn kĩ năng đọc sách, xử lí thông tin qua việc đọc sách giáo khoa và phân tích các kênh chữ.

I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đến quang hợp.

1.1. Ánh sáng a. Cường độ ánh sáng Điểm bù ánh sáng: cường độ ánh sáng tối thiểu để cường độ quang hợp và cường độ hô hấp bằng nhau. Điểm bão hòa ánh sáng: cường độ ánh sáng tối đa để cường độ quang hợp đạt cực đại. Khi nồng độ CO2 tăng, cường độ ánh sáng tăng thì cường độ quang hợp cũng tăng. b. Quang phổ ánh sáng Quang hợp diễn ra mạnh ở vùng tia đỏ và tia xanh tím. Tia xanh tím kích thích sự tổng hợp các axit amin, prôtêin Tia đỏ xúc tiến quá trình hình thành cacbohiđrat. Hình 1. Sơ đồ ảnh hưởng của ánh sáng đến quang hợp 1.2. Nồng độ CO2 Nồng độ CO2 thấp nhất mà cây quang hợp được: 0,008 -0,01%. Nồng độ CO2, lúc đầu cường độ quang hợp tăng tỉ lệ thuận sau đó tăng chậm cho đến trị số bão hòa CO2, vượt qua trị số đó cường độ quang hợp giảm. Nồng độ CO2 trong không khí thích hợp với quá trình quang hợp là 0,03%. Hình 2. Sơ đồ ảnh hưởng của CO2 đến quang hợp 1.3. Nước Cây thiếu nước đến 40 – 60% quang hợp giảm mạnh hoặc ngừng trệ. Khi thiếu nước cây chịu hạn có thể duy trì quang hợp ổn định hơn cây trung sinh và cây ưa ẩm. 1.4. Nhiệt độ Nhiệt độ ảnh hưởng đến các phản ứng enzim trong quang hợp. Nhiệt độ cực đại hay cực tiểu đều làm ngừng quang hợp. Hình 3. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến quang hợp 1.5. Nguyên tố khoáng Tham gia cấu thành enzim và diệp lục. Điều tiết độ mở của khí khổng. Liên quan đến quang phân li nước.

2. Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo.

Khắc phục điều kiện bất lợi của môi trường. Sản xuất rau sạch, nhân giống cây trồng. Yêu cầu cho các ví dụ cụ thể và trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo. Hình 4. Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo.

3. Quang hợp và năng suất cây trồng.

Phân tích thành phần hoá học các sản phẩm cây trồng có: C chiếm 45%, O chiếm 42%, H chiếm 6,5%. Tổng 3 nguyên tố này chiếm 90 – 95% (lấy từ CO2 và H2O thông qua quá trình quang hợp) còn lại là các nguyên tố khoáng. → Quang hợp quyết định năng suất cây trồng. Năng suất cây trồng: + Năng suất sinh học là khối lượng chất khô được tích luỹ được mỗi ngày trên 1 ha gieo trồng trong suốt thời gian sinh trưởng của cây. + Năng suất kinh tế là khối lượng chất khô được tích luỹ trong cơ quan chứa các sản phẩm có giá trị kinh tế đối với con người.

4. Tăng năng suất cây trồng thông qua điều khiển quá trình quang hợp.

Tăng diện tích lá: sử dụng các biện pháp nông sinh để điều khiển sự sinh trưởng của cây => tăng diện tích lá. Tăng cường độ quang hợp: + Điều tiết quá trình quang hợp bằng các biện pháp nông sinh. + Tuyển chọn và tạo những giống mới có cường độ quang hợp cao. Tăng hệ số hệ số kinh tế: tuyển chọn những giống cây có sản phẩm quang hợp chiếm tỉ lệ cao, có giá trị kinh tế. Sử dụng các biện pháp nông sinh => tăng sản phẩm quang hợp => tăng hệ số kinh tế. SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA.

II. CÁC DẠNG BÀI TẬP