Lý thuyết và bài tập trắc nghiệm quy luật Menđen: quy luật phân li

ONTHITHPT.com giới thiệu đến bạn đọc tài liệu lý thuyết trọng tâm và các dạng bài tập trắc nghiệm quy luật Menđen: quy luật phân li trong chương trình Sinh học lớp 12.

Mục tiêu:

Kiến thức:

• Trình bày được nội dung phương pháp nghiên cứu của Menđen, kết quả thí nghiệm của Menđen.

• Phân tích được những thành công và hạn chế trong phương pháp nghiên cứu, cách giải thích của Menđen về quy luật phân li.

• Vẽ được cơ sở tế bào của quy luật phân li và phát biểu được nội dung quy luật phân li.

• Phân biệt được hiện tượng trội hoàn toàn với trội không hoàn toàn.

• Phân biệt được bản chất, mục đích của hai phép lai phân tích và lai thuận nghịch.

• Vận dụng kiến thức lí thuyết giải được một số bài tập quy luật phân li.

Kĩ năng:

• Phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa – hệ thống hóa.

• Đọc tài liệu, quan sát tranh hình, xử lí thông tin.

• Tính toán.

I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Nội dung phương pháp nghiên cứu của Menđen.

2. Phân tích kết quả thí nghiệm của Menđen.

3. Cơ sở tế bào học.

4. Nội dung quy luật phân li.

5. Điều kiện nghiệm đúng.

II. CÁC DẠNG BÀI TẬP

Dạng 1: Câu hỏi lí thuyết cơ bản.

Phương pháp giải: Để làm được dạng câu hỏi lí thuyết cơ bản này, phải phát biểu/trình bày/mô tả được: (1) thế nào là lai một tính trạng: thế nào là lai phân tích, lai thuận nghịch; (2) phương pháp nghiên cứu của Menđen; (3) kết quả thí nghiệm, giải thích của Menđen và giả thuyết của ông về sự di truyền của một tính trạng màu sắc hoa; (4) cơ sở tế bào học, nội dung quy luật phân li, điều kiện nghiệm đúng của quy luật phân li.

Dạng 2: Xác định số loại kiểu gen và số phép lai (số kiểu giao phối) của 1 gen có n alen.

Phương pháp giải: Công thức:

1. Tính số loại kiểu gen: Gen có n alen → số loại kiểu gen 2 Cn + n. Trong đó: 2 Cn là số loại kiểu gen dị hợp. n là số loại kiểu gen đồng hợp.

2. Tính số kiểu giao phối (số phép lai): Nếu loài có x kiểu gen về gen A → số loại kiểu giao phối là 2 Cx + x.

Dạng 3: Xác định tỉ lệ phân li kiểu gen, tỉ lệ phân li kiểu hình ở đời con khi biết kiểu hình của P và đặc điểm di truyền của tính trạng đó.

Phương pháp giải:

Bước 1: Quy ước gen.

Bước 2: Từ kiểu hình của P, xác định kiểu gen P.

Bước 3: Viết sơ đồ lai dựa trên cơ sở xác định số loại giao tử, thành phần gen của giao tử.

Bước 4: Xác định sự phân li kiểu gen, phân li kiểu hình của F.

Dạng 4: Cho biết kiểu hình của P và kết quả phân li ở thế hệ lai, xác định kiểu gen của P.

Phương pháp giải:

Bước 1: Vận dụng quy luật phân li → xác định tính trội, lặn và quy ước gen.

Bước 2: Từ tỉ lệ phân li kiểu hình của F → xác định số tổ hợp giao tử.

Bước 3: Từ số tổ hợp giao tử → số loại giao tử của bố, mẹ.

Bước 4: Từ số loại giao tử của bố, mẹ → kiểu gen của bố, mẹ.