Lý thuyết và bài tập trắc nghiệm tương tác gen và tác động đa hiệu của gen
ONTHITHPT.com giới thiệu đến bạn đọc tài liệu lý thuyết trọng tâm và các dạng bài tập trắc nghiệm tương tác gen và tác động đa hiệu của gen trong chương trình Sinh học lớp 12.
Mục tiêu:
Kiến thức:
-
Phân biệt được sự tác động của gen alen và sự tương tác của gen không alen.
-
Phân biệt được các hiện tượng tác động qua lại của gen trong sự biểu hiện của một tính trạng và hiện tượng gen đa hiệu.
-
Vận dụng kiến thức lí thuyết để giải một số bài tập tương tác gen.
Kĩ năng:
-
Phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hoá – hệ thống hoá.
-
Đọc tài liệu, quan sát tranh hình, xử lí thông tin.
-
Tính toán.
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
-
Khái niệm tương tác gen.
-
Tương tác gen không alen.
-
Gen đa hiệu.
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP
Dạng 1: Câu hỏi lí thuyết.
Phương pháp giải: Để làm được dạng câu hỏi lí thuyết cơ bản này chúng ta cần:
-
Thế nào là tương tác gen?
-
Phân biệt tương tác gen alen với tương tác gen không alen?
-
Trình bày được cơ sở tế bào học, dấu hiệu nhận biết của tương tác bổ sung và tương tác cộng gộp?
-
Trình bày được khái niệm và vai trò của gen đa hiệu?
Dạng 2: Xác định tỉ lệ phân li kiểu hình của thế hệ lai.
Phương pháp giải:
Bước 1: từ kiểu hình của P, kiểu tương tác → xác định kiểu gen của P.
Bước 2: từ kiểu gen của P viết sơ đồ lai → xác định tỉ lệ phân li kiểu gen của F.
Bước 3: căn cứ vào kiểu tương tác và tỉ lệ phân li kiểu gen của F → xác định tỉ lệ phân li kiểu hình của F.
Cách giải bài toán tương tác cộng gộp:
-
Nếu tính trạng do n cặp gen dị hợp phân li độc lập quy định → số loại kiểu hình của đời con là 2 1 n.
-
Tỉ lệ kiểu hình có m alen trội theo công thức tính 2 2 2 m a n n C.
Trong đó:
n là số cặp gen quy định tính trạng.
m là số alen trội/lặn quy định kiểu hình cần xác định 2n.
a là số cặp gen đồng hợp trội.
Dạng 3: Xác định kiểu gen của P.
Phương pháp giải:
Bước 1: từ tỉ lệ phân li kiểu hình của F → xác định số tổ hợp giao tử của F.
Bước 2: từ số tổ hợp giao tử của F → xác định số loại giao tử của P.
Bước 3: từ số loại giao tử của P → xác định kiểu gen của P.
Bước 4: từ kiểu gen của P và tỉ lệ phân li kiểu gen, kiểu hình của F → xác định kiểu tương tác.